تارنگاشت عدالت - نقش ناتو در محاصرۀ نظامی ايران‏

پس از آن‌که وی خود را «فرمانده کل قوای يک ملت مابين دو جنگ» و علاوه بر آن رييس «تنها ابرقدرت نظامی ‏جهان»^۱ ناميد و به خاطر آن نيز جايزه‌ای دريافت کرد که هنوز نام غيرمتجانس «جايزه صلح نوبل» را با خود حمل ‏می‌کند، پرزيدنت باراک اوباما در اولين سخنرانی خود در مورد وضعيت کشور در روز ۲٧ ژانويه مدعی شد که ‏‏«جامعه بين‌المللی روزبه‌روز متفق‌القول‌تر می‌گردد و جمهوری اسلامی ايران روزبه‌روز خود را بيش‌تر منزوی ‏می‌سازد» و تهديد کرد: «اگر رهبری ايران بی اعتنايی به مسؤوليت‌های خود را ادامه دهد، هيچ‌کس نبايد ترديد ‏کند که... پی‌آمدهای آن را نيز بايد بپذيرد. من به شما قول می‌دهم.»‏

دو روز بعد وزير امور خارجه وی، خانم هيلاری کلينتون طی يک سخنرانی بی‌پروا در دانشکده نظامی فرانسه ‏حملات خود به ايران را با يک طعنۀ غيرديپلماتيک به چين توأم کرد. «چين آن قدر زير فشار قرار خواهد گرفت تا ‏سرانجام تأثير بی‌ثبات کنندل ايران مسلح به سلاح هسته‌ای بر خليج فارس را درک نمايد.»^۲‏

منظور ايشان طبيعتاً فشار واشنگتن بود. در همان روز که خانم کلينتون سخنرانی خود را در پاريس ايراد می‌کرد، ‏کاخ سفيد ارسال سلاح به ارزش ۶٫۴ ميليارد دلار را به تايوان تأييد کرد.‏

روز ٩ فوريه ‏Geoff Morrell‏ سخنگوی وزارت دفاع آمريکا در يک کنفرانس مطبوعاتی اظهار داشت که ‏رييس پنتاگون، ‏Robert Gates‏ از سازمان ملل متحد خواسته تا «طی چند هفته و نه چند ماه» ‏اقدامات تضييقی عليه ايران را به تصويب رساند زيرا که «زمان فاکتور مهمی است.^۳‏

طی جنگ جهانی اول دراماتيکر و ژورناليست اتريشی «کارل کراوس» شکوه می‌کرد: «اين چه سردرگمی ‏اساطيری است؟ از کی مريخ خدای تجارت و تیر (عطارد) خدای جنگ شده؟» («عطارد» در ادبیات فارسی و ‏عربی، «دبیر فلک» نیز خوانده شده‌است. نام اروپایی این سیاره ‏Mercury‏ از واژه‌ای لاتین گرفته شده که در مقابل ‏نام یونانی هرمس است. خدايی که پیغام برنده برای خدایان دیگر بوده و به همین دلیل هرمس در اغلب تصاویر با ‏صندل‌های بالدار کشیده می‌شود. علاوه بر پیغام‌رسانی، او نگهدار بازرگانان و مسافران بود. مرکوری در ادبیات ‏افسانه‌ای یونان و روم، خدای سخنوری و نویسندگی است. م.)‏

او اگر امروز در قيد حيات بود به همان اندازه متعجب می‌شد که رييس ديپلماسی ايالات متحده آمريکا در يک ‏آکادمی نظامی سخنرانی می‌کند و با افاده و نخوت پرجمعيت‌ترين ملت جهان را نصيحت می‌کند و از طرف ديگر ‏وزير جنگ آمريکا جهان را زير فشار قرار می‌دهد تا تحريم‌های تضييقی عليه کشوری وضع کند که از صدها سال ‏پيش تا‌کنون به هيچ کشور ديگری تجاوز نکرده است.‏

‏«فوگ راسموسن»، دبيرکل «تنها بلوک نظامی در جهان» که توسط آمريکا هدايت می‌شود در روز ٧ ‏فوريه در اجلاس سالانه کنفرانس امنيتی مونيخ تحت نام پُرطمطراق «ناتو در قرن ۲۱: در راه ايجاد ‏ارتباطات جهانی» سخنرانی کرد و طی آن صلاحيت پيمان نظامی برای دخالت در هر نوع تنش قابل ‏تصوری را برجسته ساخت: در جنگ گسترش يابندۀ افغانستان، در (جنگ عليه) تروريسم، عليه ‏حملات اينترنتی، عليه قطع راه‌های تأمين انرژی (که البته دو اشاره آخر متوجه روسيه بود، بدون ‏آن‌که نامی از اين کشور برده شود)، عليه تغيير شرايط اقليمی، عليه راهزنی، عليه کشورهای ‏شکست خورده، عليه داد و ستد مواد مخدر، عليه «فاجعه‌های انسانی»، عليه دعوا بر سر ‏سرزمين‌های قابل کشت، عليه رقابت فزاينده برای استخراج منابع زيرزمينی و عليه مشکلات با کره ‏شمالی و ايران.^۴‏

‏«راسموسن» درخواست شخصيت‌های برجسته ناتو و کشورهای غربی در اين مورد را که ناتو لازم است به ‏مجمعی برای تبادل نظر در مورد مشکلات امنيتی جهان تبديل گردد، بارها برجسته کرد و گفت:«برای آن‌که ناتو ‏بتواند وظايف خود را در زمان معاصر به نحو احسن اجرا کند، بايد [ناتو] هسته اصلی شبکه‌ای از همکاری‌های ‏امنيتی و مرکزی برای مشاورات بين‌المللی مسايل امنيتی گردد. و برای اين کار ما نبايد دوباره از اول آغاز کنيم. ‏همين امروز پيمان ناتو دارای يک شبکه گسترده از همکاری‌های امنيتی است که از شمال آفريقا، خليج فارس، ‏آسيای ميانه تا اقيانوس آرام پخش شده است.‏‎ ^‎‏۵‏

در واقع ناتو در سطح جهان هم‌اکنون شبکه وسيعی از اعضا و هم‌پيمانان نظامی ايجاد کرده که روزبه‌روز گسترده‌تر ‏می‌شود. يکی از اعضای آن، ترکيه، که دومين قدرت نظامی پيمان است دارای مرزهای مشترک با ايران است. ‏آذربايجان نيز که با پيمان همکاری می‌کند، با ايران دارای مرز مشترک است.‏

اشاره «راسموسون» به خليج فارس به دليل افزايش تماس‌های نظامی، ملاقات‌ها و فعاليت‌ها مابين ناتو و ۶ ‏کشور عضو شورای همکاری خليج فارس ‏‎/ GCC‏ ‏Gulf Cooperation Council‏ بود که به موازات تقويت حضور آمريکا ‏در منطقه خليج صورت می‌گيرند‎ ‎‏^۶ و در شبکه «ابتکار همکاری استانبول» ‏Istanbul Cooperation Initiative / ICI‏ ‏که در سال ۲۰۰۴ تأسيس شد، ادغام شده اند.^٧‏

اين پروژه اين نام را گرفت، چون در همايش پيمان ناتو در استانبول، آغاز گرديد؛ آن‌ها قصد دارند، پس ‏از آن‌که تمامی شرق اروپا در ناتو ذوب گرديد، با روند مشابه همکاری مرحله‌ای که ۱۰ کشور جديد ‏اروپايی در آن ادغام گرديدند، همين‌طور ٧ کشور حومه دريای مديترانه، خاورنزديک و آفريقا (الجزيره، ‏مصر، اسرائيل، اردن، موريتانی، مراکش و تونس) و شش کشور حومه خليج فارس (بحرين، کويت، ‏عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی) را نيز بدان ملحق سازند. البته همه سيزده ‏کشور نامبرده برای شرکت در «ابتکار همکاری استانبول» در نظر گرفته شده اند، ولی اولين قرارداد ‏همکاری نظامی با شش کشور حومه خليج فارس جاه‌طلبانه‌ترين و مهم‌ترين جنبه اين برنامه ناتو ‏بود.‏

اين اقدام معرف کشش ناتو به سوی خليج فارس است و در خدمت سياست کاربردی ايالات متحده ‏آمريکا قرار دارد که در نظر دارد قبل از آن‌که مقابله نظامی درگيرد، ايران را در محاصره کامل قرار ‏دهد.‏

يکی از اهداف مورد نظر «ابتکار همکاری استانبول» اين است که: «کشورهای علاقه‌مند را ... به شرکت در ‏عمليات «کوشش فعال» ‏Operation Active Endeavour / OAE‏ دعوت کند،^٨ عملياتی برای کنترل و محاصره ‏دريای مديترانه که در اکتبر سال جاری ده ساله می‌شود. «ابتکار همکاری استانبول» کنترل دريای مديترانه را ‏فراسوی دريای سرخ و خليج عدن که در حال حاضر در آن عمليات دريايی ناتو تحت نام «سپر دريايی»‏Ocean ‎Shield‏ صورت می‌گيرد، به دريای عرب و خليج فارس گسترش می‌دهد.‏

در يکی از اين نوع مقاله‌ها که در گذشته انتشار يافت، اهداف اصلی «ابتکار همکاری استانبول» اين گونه برجسته ‏می‌شود:‏
قبول مسؤوليت تأمين نظامی، ارتش، هواپيمای جنگنده شکاری و تدارکات منطقه‌ای کشورهای عضو شورای ‏همکاری خليج فارس و تمامی خاورميانه و تقبل وظايف کنترل منطقه؛
سهيم کردن کشورهای خليج در استقرار سيستم جهانی کنترل موشکی و سيستم‌های دفاعی؛
ادغام کشورهای عضو عضو شورای همکاری خليج فارس نه تنها در چتر حفاظتی سيستم موشکی ايالات متحده ‏آمريکا، بلکه مؤظف ساختن آن‌ها به قبول دفاع متقابل، مطابق با بند ۵ قرارداد پيمان ناتو؛
اگر يکی يا چند عضو از کشورهای عضو شورای همکاری خليج فارس خود را از طرف يک کشور غيرعضو (مثلاً ‏ايران) مورد تهديد احساس کند، کافيست که بهانه‌ای برای حمله پيشگيرانه (ناتو) گردد؛
گسترش عمليات «کوشش فعال» ‏Operation Active Endeavour / OAE‎‏ ناتو در خليج فارس با ممنوع ساختن ‏تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز که به معنی انسداد راه‌های آبی خواهد بود که ۴۰ تا ۵۰ درصد حمل‌ونقل نفتی مابين ‏کشورها در سطح جهان را تشکيل می‌دهد.^٩‏

ناتو در سال ۲۰۰۶ با کويت يک قرارداد پيرامون تبادل اطلاعات جاسوسی و امنيتی و يکی هم در مورد ترانزيت و ‏عبور به امضا رسانيد و در کالج دفاعی ناتو ‏NATO Defense College‏ در رُم، يک دانشکده جديد برای منطقه ‏خاورميانه تأسيس نمود. در دسامبر سال ۲۰۰۶ ناتو در کويت يک کنفرانس «ابتکار همکاری استانبول» را ترتيب داد ‏که هر شش کشور حومه خليج فارس در آن شرکت داشتند.‏

در سال ۲۰۰٧ چهار کشور (بحرين، کويت، قطر و امارات متحدۀ عربی) از شش کشور به طور رسمی به عضويت‎ ‎‏ ‏‏«ابتکار همکاری استانبول» درآمدند.‏

رسوخ و پيشروی ناتو در خليج فارس مستمراً ادامه دارد؛ در ماه می ۲۰۰٩ آدميرال نيروی دريايی ايتاليا، «لوچيانو ‏زاپاتا»، معاون فرمانده ‏Allied Command Transformation‏ در نورفولک، ويرجينيا طی يک سخنرانی در مورد طرح ‏استراتژيکی ناتو که در دست تهيه است، «ابتکار همکاری استانبول» را يک «نمونه موفق» از مدل نوين «شراکت و ‏همکاری» ناميد.‏

آنچه را که «زاپاتا» درنظر داشت، در بحث پيرامون «ابعاد دريايی استراتژی‌ نوين» توضيح داده شده ‏است. محاصره ايران از طريق توسعه نظامی غرب در خليج فارس، که وی به خاطر کتمان کردن ‏اهداف واقعی ناتو، آن را استثناً مطرح نکرد.‏

وی گفت: «شبکه بنادر، مؤسسات زيربنايی، لوله‌های (نفتی و گازی) و کشتی‌هايی که در راه‌های ‏آبی مقرر حرکت می‌کنند، بسيار آسيب پذيرند. با شروع استخراج منابعی که در سطح اقيانوس‌ها ‏وجود دارند، يک جابه‌جايی در رويکردهای امنيتی و استراتژيکی به وجود خواهد آمد.»‏

وی ادامه داد که امارات متحده عربی يک «شريک و صادرکنندۀ مهم انرژی در اقتصاد جهانی است. ‏پايگاه نظامی جديد فرانسه در بندر «زايد» مکمل مهمی برای کوشش‌های فزاينده بين‌المللی برای ‏تأمين امنيت درياها است.»^۱۰‏

‏۲۶ ماه می ۲۰۰٩، همان روز که آدميرال سخنرانی می‌کرد، رييس‌جمهور فرانسه «نيکلاس سارکوزی» در امارات ‏متحده عربی حضور داشت تا پايگاه نظامی جديدی را که اولين پايگاه فرانسه در خليج فارس و اولين پايگاه بزرگ ‏يک کشور خارجی دوست در امارات است، افتتاح کند. پايگاه فرانسوی در بندر «زايد» در کرانه تنگه هرمز «دارای ‏يک پايگاه دريايی، هوايی و يک کمپ آموزشی خواهد بود.»۱۱‏

‏«اين پايگاه ۵۰۰ افسر و سرباز نيروی دريايی، هوايی و زمينی فرانسوی را در برمی‌گيرد. اين پايگاه قادر است به ۲ ‏ناوچه جنگی ناوگان‌های فرانسه که در اين منطقه عمل می‌کنند، سرويس دهد. ... پايگاه فرانسوی در نوع خود ‏اولين پايگاه در خليج فارس است.»‏

از يک متخصص مسايل خليج فارس در اين مورد اين گونه نقل می‌شود: «ايالات متحده آمريکا دارای چندين پايگاه ‏نظامی برای نيروهای دريايی و هوايی خود در کويت، قطر و بحرين است. بندر دريايی فرانسوی در ابوظبی اولين ‏پايگاه نظامی يک ارتش دوست در امارات متحده عربی است.»^۱۲«اين پايگاه نظامی يقيناً موقعيت فرانسه در ‏درون پيمان ناتو و رابطه اين کشور با ايالات متحده آمريکا را بهبود می‌بخشد، زيرا که در کنار آمريکا تنها عضوی از ‏ناتو است که در خليج حضور دارد.»^۱۳‏

در ژوئن ۲۰۰٩ «سارکوزی» با امارات متحده عربی قراردادی در مورد فروش ۶۰ هواپيمای شکاری «رافاله» به ‏ارزش ٨ تا ۱۱ ميليارد دلار به امضا رسانيد.‏

در سال گذشته فرانسه در امارات‏ متحده عربی همراه با کشور ميزبان و قطر يک مانور نظامی ۱۲ روزه ترتيب داد. ‏در اين مانور ۴۰۰۰ سرباز شرکت داشتند. اين مانور «جنگ مابين دو کشور منطقه و يک کشور هم‌پيمان، عليه ‏کشوری که تجاوز را آغاز کرده بود»، ظاهرسازی می‌کرد.^۱۴‏

در اواخر اکتبر ۲۰۰٩ در ابوظبی، پايتخت امارات‏ متحده يک کنفرانس دو روزه در مورد «روابط مابين ناتو و امارات‏ ‏متحده و ادامه راه به سوی ابتکار همکاری استانبول» برگزار شد. در بين ۳۰۰ شرکت‌کننده، دبيرکل ناتو، نماينده ‏دايمی ناتو در شورای آتلانتيک شمالی، معاون دبيرکل ناتو، رييس کميسيون نظامی ناتو و نمايندگان بلندپايه ‏دولتی و رسمی، نظريه‌پردازان، فرهيختگان و دانشمندان سرشناس کشورهای خليج که بايد در درون «ابتکار ‏همکاری استانبول» ادغام گردند، حضور داشتند.^۱۵‏

دبيرکل پيمان نظامی ناتو، «آندرس فوگ راسموسن» در جواب به خبرنگار «العربيه» گفت: «ناتو منطقه خليج را ‏حوزۀ امنيتی گسترش يافته اروپايی- آتلانتيکی می‌داند» و در رابطه با ايران که طبيعتاً به اين کنفرانس دعوت ‏نشده بود، گفت: «ما همه در مورد علايق هسته‌ای ايران و تأثير «دومينو»يی که آن می‌تواند در اين منطقه که ‏دارای اهميت اساسی برای ثبات و امنيت جهانی است، به دنبال داشته باشد، نگرانيم.»^۱۶‏

در هفته‌های اخير آمريکا اعلام داشت که به کشورهای بحرين، کويت، قطر و امارات‏ متحده عربی موشک‌های ‏دفاعی خواهد فروخت. آمريکا همين‌طور موشک‌های نوع «پاتريوت» ‏Patriot Advanced Capability-3‎‏ و هم ‏سيستم دفاع موشکی از نوع ‏Terminal High Altitude Area De fense / THAAD‏ به کشورهای عضو شورای ‏همکاری خليج فارس تحويل خواهد داد و هم‌اکنون سيستم دفاعی ‏Standard Missile-3‎‏ را در ناوهای ‏Aegis‏ ‏مستقر در خليج فارس نصب کرده است.‏

اوايل فوريه معاون دبيرکل پيمان نظامی ناتو «کلائوديو بیسون يروس» در قطر بود و گفت: «با تشکر از کمکی که ‏قطر از آغاز تاسيس «ابتکار همکاری استانبول» در سال ۲۰۰۴ در اختيار ناتو گذارده، بايد بگويم که قطر در اکثر ‏اقداماتی که زير نظر ناتو صورت گرفته، سهيم بوده است...»^۱٧‏

کشورهای عضو شورای همکاری خليج فارس که در عمليات بين‌المللی ناتو سهيم اند، برای جنگ در افغانستان ‏نيز نيرو در اختيار ناتو می‌گذارند. يکی از نشريات ارتش آمريکا در اواخر ماه ژانويه اعلام کرد که ۱۲۵ نفر از افراد ‏نيروی انتظامی بحرين «برای حفاظت مقر فرماندهی نيروهای نظامی ارتش آمريکا در ولايت پُرتنش هلمند» که ‏‏۱۰۰۰۰ سرباز نيروی دريايی را زير فرمان خود دارد و به تعداد آنان در آينده افزوده خواهد شد، «به خدمت مشغول ‏بودند.»^۱٨در ولايت هلمند، ايالات متحده آمريکا و ناتو خونين‌ترين و بزرگ‌ترين نبرد خود را در طی ٨ سال جنگ ‏افغانستان آغاز کردند.‏

نيروهای ارتش امارات‏ متحده عربی اکنون سال‌هاست که تحت فرمان ناتو در افغانستان به خدمت مشغول اند.‏

‏«آژانس خبری کويت» روز ۲٨ ژانويه گزارش داد که رييس کميسيون نظامی ناتو، آدميرال «جيام پائلو دی پائولا» ‏اظهار داشته: «پيمان نظامی ناتو برای استقرار هواپيماهای «آواکس» با يکی از کشورهای خليج فارس در مذاکره ‏است. وظيفه پروازهای تفحصی اين هواپيماها، کمک به «نیروهای کمک و همکاری» ‏ISAF‏ در افغانستان و مبارزه ‏عليه راهزنان دريايی در کرانه‌های کشور سومالی است.»‏

علاوه برآن از سوی «دی پائولا» نقل شده است: «پيمان در آستانه امضای قراردادی با يکی از کشورهای خليج ‏است که استقرار موقت هواپيماهای آواکس در عمان را به استقرار درازمدت آن‌ها تبديل کند.»^۱٩از کشور عمان ‏می‌توان تمامی ايران را زير نظر داشت.‏

عربستان سعودی، بزرگ‌ترين قدرت نظامی منطقه خليج که تا دندان با مدرن‌ترين سلاح‌های آمريکايی مجهز است، ‏از سپتامبر سال گذشته اولين جنگ خود در تاريخ کشور را آغاز کرده است. رياض با پياده نظام، تانک و هواپيماهای ‏شکاری در شمال کشور همسايه خود يمن به طور منظم در جنگ با شورشيان «هوتی» است و تاکنون صدها نفر ‏از مردم يمن به دنبال اين حملات کشته شده اند. بنا بر اظهارات سخنگوی شورشيان گويا در اين حملات ‏شکاری‌های آمريکايی نيز شرکت داشته اند.^۲۰از سال ۲۰۰۴ تاکنون در اثر اين جنگ‌ها ۲۰۰ هزار نفر از شهروندان ‏رانده و آواره شده اند.‏

دولت عربستان سعودی اذعان دارد که تاکنون ۵۰۰ نفر از سربازان اين کشور کشته و زخمی شده اند.‏

مردم شمال يمن از پيروان مذهب شيعه هستند و در نتيجه حملات عربستان سعودی می‌تواند ايران را که اکثر ‏مردمان آن شيعه هستند، تحريک نمايد؛ البته اگر هدف اصلی حمله به ايران باشد، اين جنگ تمرينی برای آمادگی ‏است.‏

در عراق، که هم‌مرز ايران است، معاون مديرکل پيمان ناتو، «کلاوديو بيسون يرو» در ژوئيه سال ۲۰۰٩ قراردادی در ‏مورد آموزش نيروهای نظامی اين کشور با وزير دفاع عراق به امضا رساند. در سايت الکترونيکی ناتو آمده: «اين ‏قرارداد نقطه عطفی در همکاری‌های مشترک مابين عراق و پيمان نظامی ناتو است و مشخصه کوشش‌ها و ‏مساعی اين پيمان می‌باشد... اين قرارداد محمل‌های قانونی فراهم خواهد ساخت تا ناتو بتواند به اجرای ‏مسؤوليت خود ادامه دهد و کماکان دولت جمهوری عراق را در تکامل توانايی‌های نيروهای انتظامی خود ياری ‏رساند.»^۲۱‏

در ماه گذشته ناتو در شمال عراق در نزديکی مرزهای ايران دست به استخدام کردهای عراقی در ارتش عراق زد.‏

در کنفرانس وزرای دفاع کشورهای عضو ناتو در ترکيه (غرب ايران) که در هفته گذشته انجام شد، ‏رييس پنتاگون، «رابرت گيتس» با ژنرال «ايلکر باشبوگ» رييس ستاد ارتش ترکيه ملاقات کرد تا آن ‏طور که اعلام کرد «با ژنرال باشبوگ در مورد نقش ترکيه در سيستم دفاع موشکی و روابط مابين دو ‏ارتش مذاکره‌ای صورت گيرد.»^۲۲‏

دبيرکل سابق سازمان نظامی ناتو، «جورج رابرتسون» که خواستار ماندن کلاهک‌های هسته‌ای ‏آمريکا در آلمان بود، اخيراً بند را آب داد و گفت که بنابر قراردادهای ناتو، در پايگاه هوايی ترکيه، ‏‏«اينچيرليک» مابين ۴۰ تا ٩۰ سلاح اتمی آمريکا مستقر است.‏

آذربايجان که در شمال غربی ايران قرار گرفته، روزبه‌روز بيش‌تر به پست ديده‌بانی ناتو در جنوب قفقاز و منطقه ‏دريای خزر تبديل می‌شود. در آغاز اين ماه «يک هيأت آذربايجانی از طرف وزارت دفاع آذربايجان به مقر فرماندهی ‏نيروهای ارتش آمريکا در اروپا ‏‎ EUCOM‎ در اشتوتگارت آمد. اين ملاقات که ۵ روز به طول انجاميد، در چارچوب طرحی ‏صورت می‌گرفت که آمريکا و آذربايجان برای رشد و تکامل همکاری‌های نظامی مابين دو کشور آماده کرده بودند.^۲۳‏

با اين کشور نيز برای احراز مقام شراکت در پيمان نظامی ناتو، مانند ديگر کشورهای سابق اتحاد جماهير شوروی ‏مثل گرجستان، اوکرائين و اخيراً جمهوری مولداوی يک طرح همکاری اختصاصی تهيه شده است. در ماه ژانويه ‏آذربايجان ميهماندار کنفرانس برنامه‌ريزی مانورهای ناتوRegional Response ‎‏ در سال ۲۰۱۰ بود. در سال گذشته ‏مانور ‏Regional Response ‎‏ در چارچوب برنامه‌های ناتو «همکاری برای صلح» در باکو انجام شد. «کارتر هام، ‏فرمانده کل ارتش آمريکا در اروپا در اين مانور شرکت داشت.»^۲۴‏

آذربايجان تعداد نفرات ارتش خود در افغانستان را دو برابر کرد و قرار است که نفرات ارتش افغانستان ‏را در آکادمی نظامی کشور خود تعليم دهد. وزارت امور خارجه اين کشور اخيراً اعلام داشت ‏آذربايجان مانند اوکرائين علاقه‌مند است به عضويت واحدهای واکنش سريع ناتو درآيد که پيمان ‏نظامی ناتو وظايف آن را اين گونه تعيين کرده است:‏
‏«نيروی واکنش سريع ناتو نيرويی است، در حال آماده‌باش دايم و مجهز به مدرن‌ترين استاندارد فنی، ‏که از نيروهای ويژه زمينی، هوايی و دريايی تشکيل شده و می‌تواند به سرعت همه جا وارد عمل ‏شود. نيروی واکنش سريع قادر است در سطح جهان کليه عمليات لازم را به انجام رساند.»^{۲۵ ‏}

اواخر ماه ژانويه «وفا قولوزاده» مشاور سابق رييس‌جمهور آذربايجان در سميناری با عنوان «همکاری ناتو با ‏آذربايجان از منظر غيرنظامی» گفت: «سرزمين و مردم آذربايجان برای همکاری نظامی با ناتو ايده‌آل هستند. ‏کشور [آذربايجان] از موقعيت ژئواستراتژيکی بسيار مطلوبی برخوردار است،... و فرودگاه‌هايش برای پايگاه‌های ناتو ‏بسيار مناسب هستند.»^۲۶‏

ايالات متحده آمريکا و ناتو به زودی در شرق ايران بيش از ۱۵۰ هزار سرباز زير پرچم خواهند داشت که بنا بر يک ‏پروژه تحقيقاتی جديد در ۴۰۰ پايگاه مختلف در افغانستان تقسيم شده اند و دو شريک غربی جنگ کليه عمليات ‏نظامی خود در افغانستان و پاکستان را با يکديگر و با کميسيون سه‌جانبه نظامی با شرکت پاکستان تنظيم ‏می‌نمايند.‏

حلقه به دور ايران از هر طرف تنگ‌تر می‌شود و ناتو مهم‌ترين سرنخ‌ها را در دست دارد. ‏