تهران- اگر کوه‌های پوشيده از برف البرز واقع در شمال تهران، در آفتاب زمستانی روشن چهارشنبه تلألو ‏ديگری داشتند، دليل آن خوب بود. زيرا بامداد بعد از دستگيری عبدالملک ريگی، رهبر ۳۱ ساله گروه ‏تروريستی مخوف جندالله- که پايگاه آن در پاکستان است- طی يک عمليات خيره کننده از طرف اطلاعات ‏ايران بود.‏ دستگيری ريگی اما تأثيرات گسترده‌ای دارد که از ماجرای يک داستان هيجان‌انگيز فرارتر می‌رود. اولاً، مردم ‏ايران از عمليات اطلاعاتی شگفت‌زده شدند و اين در مقطع حياتی که غرب ايران را به بهانه برنامه اتمی ‏محاصره کرده است و طبقه سياسی در تهران بيش از هر زمان ديگری در سه دهه جمهوری اسلامی ‏دوقطبی شده است، باعث بالا رفتن روحيه‌ها می‌شود.‏

تارنگاشت عدالت

منبع: تايمز آسيا
نويسنده: ام. ک. بهادراکومار
برگردان: ع. سهند

تهران- اگر کوه‌های پوشيده از برف البرز واقع در شمال تهران، در آفتاب زمستانی روشن چهارشنبه تلألو ‏ديگری داشتند، دليل آن خوب بود‏. زيرا بامداد بعد از دستگيری عبدالملک ريگی، رهبر ۳۱ ساله گروه تروريستی ‏مخوف جندالله- که پايگاه آن در پاکستان است- طی يک عمليات خيره کننده از طرف اطلاعات ايران بود.‏

مؤسسه سينمايی سوره و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ايران هم‌اکنون در نظر دارند در باره دستگيری ‏ريگی، رهبر جندالله (سربازان خدا)، که يک گروه ياغی سنی است که عمدتاً در جنوب شرق ايران در استان ‏سيستان و بلوچستان عليه رژيم شيعه فعاليت می‌کند، فيلمی بسازند.‏

عمليات تمام عناصر يک فيلم مهيج را داشت. براساس جزييات موجود، اطلاعات ايران، که ماه‌ها ريگی را ‏تحت نظر داشت، او را از هواپيمايی که از امارات متحده عربی به قرقيزستان می‌رفت، بيرون کشيد. هواپيما ‏مجبور به فرود در بندرعباس، در جنوب ايران، شد و در آنجا ريگی و يک هم‌دست او مجبور به خروج از ‏هواپيما شدند.‏

دستگيری ريگی اما تأثيرات گسترده‌ای دارد که از ماجرای يک داستان هيجان‌انگيز فرارتر می‌رود. اولاً، مردم ‏ايران از عمليات اطلاعاتی شگفت‌زده شدند و اين در مقطع حياتی که غرب ايران را به بهانه برنامه اتمی ‏محاصره کرده است و طبقه سياسی در تهران بيش از هر زمان ديگری در سه دهه جمهوری اسلامی ‏دوقطبی شده است، باعث بالا رفتن روحيه‌ها می‌شود.‏

عجب اين‌که، عملکرد ايرانی‌ها در تقابل کامل با پی‌آمدهای منفی عمليات اطلاعاتی اسرائيل در دوبی در ‏امارات متحده عربی قرار دارد که طی آن اسرائيل محمود المبحوح يکی از رهبران برجسته حماس را در روز ‏‏۱٩ ژانويه ترور کرد. (نگاه کنيد به «ضربه دوبی ضعف حماس را علنی کرد»، تايمز آسيا، ۲۳ فوريه). مصطفی ‏محمد نجار، وزير کشور ايران اين را، وقتی که گفت: «اين عمليات از طرف نيروهای امنيتی جمهوری ‏اسلامی نشان می‌دهد که اطلاعات و امنيت کشور دست بالا را در منطقه دارد»، روشن ساخت.‏‎

بدون ترديد، مردم ايران، بدون توجه به گرايشات سياسی  جناح‌های مختلف در مقطع کنونی نسبت به ‏نظام حاکم، خود را با اين روحيه اعتماد به نفس تعريف خواهند کرد.‏‎
‎
به نوبه خود، اين برای رويارويی ايالات متحده- ايران پی‌آمدهايی خواهد داشت. اما اين فقط يک جنبه است. ‏واقعيت اين است که تهران در يک مقطع حياتی واشنگتن را در وضعيت دفاعی قرار داده است. ريگی حتماً ‏اسرار را فاش خواهد کرد- او ممکن است تاکنون چنين کرده باشد- و در باره فعاليت‌های مخفی نيروهای ‏آمريکايی مستقر در افغانستان برای خرابکاری در ايران از طريق پناه دادن به جندالله که تصادفاً معروف به ‏داشتن پيوندها با القاعده است، اطلاعات زيادی رو خواهد شد.‏‎

ريگی ظاهراً درست يک روز قبل از سفر به امارات متحده عربی با سرپرست‌های آمريکايی خود در يک پايگاه ‏آمريکايی ملاقات داشته است. به نظر می‌رسد او با يک گذرنامه تقلبی افغانی که از طرف آمريکايی‌ها تهيه ‏شده بود، سفر می‌کرده است. جزييات بسيار خجالت‌آور زيادی تاکنون رو شده که از طرف به اصطلاح ‏‏«خيابان عرب» با اشتياق دهن به دهن خواهد گشت و کل موضع آمريکا در باره اوضاع مربوط به ايران را ‏تضغيف خواهد کرد.‏

دوگويی آمريکا پيرامون تروريسم تماماً هويدا است. پرسش بزرگ اين است که آيا پاکستان نقش کمک ‏کننده‌ای در دستگيری ريگی بازی کرده است. مقامات ايرانی صريحاً تأکيد می‌کنند که دستگيری ريگی، ‏شامل «مديريت، عمليات و نقشۀ» آن تماماً از طرف آژانس‌های ايرانی «انجام شد» و اعتبار آن «صرفاً به ‏نيروهای امنيتی و ضربتی کشور» تعلق دارد.‏

حجت‌الاسلام حيدر مصلحی، وزير اطلاعات ايران، که يک روحانی متنفذ نيز هست، قاطعانه گفته است که ‏‏«هيچ کشور ديگری در موفقيت سهمی نداشته است.»‏‎
‎
اما زبان فارسی زبانی شديداً ظريف است. آنچه مهم است اين است که مقامات ايرانی بدون ترديد انگشت ‏را به سوی ايالات متحده، به عنوان مربی ارشد ريگی، نشان کردند. کم‌ترين اشاره مستقيم يا ضمنی به ‏پاکستان که بتواند انتقادی يا غيردوستانه تلقی شود، نشده است. اين را بايد در نظر گرفت، زيرا مقامات ‏ايرانی در ماه‌های اخير علناً در مناسبت‌های مختلف تألم خود را از درگير بودن اطلاعات پاکستان با ريگی به ‏اين يا آن طريق، و اين‌که اسلام‌آباد در اثبات اين ادعا که يک همسايه شفيق است ولی به اندازه کافی ‏عمل نمی‌کند، ابراز نمودند.‏‎

تهران در پی حمله مرگبار در منطقه سيستان و بلوچستان در اکتبر، که به کشته شدن ۴۲ نفر، از آنجمله ‏چند فرمانده نظامی ارشد ايران انجاميد، به کرّات اطلاعات را منتقل کرد و اسلام‌آباد را به استرداد ريگی ‏تشويق نمود.‏‎

در مقابل، به نظر می‌رسد اسلام‌آباد به طور سربسته همکاری با تهران را برای دستگيری ريگی پذيرفته ‏است. محمد بخش عباسی، سفير پاکستان در تهران، گام غيرعادی «تأکيد بر حمايت اسلام‌آباد» از ‏دستگيری ريگی را برداشت. عباسی يک کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد تا تأکيد کند که: «دستگيری ريگی ‏نشان داد که برای دشمنان ايران جايی در پاکستان وجود ندارد.» به زبان ديپلماتيک، عباسی مدعی ‏سهمی از اعتباری بود که تهران منحصراً برای خود می‌خواست. اما مصلحی، صاف و پوست کننده هر نقش ‏پاکستان را رد کرد.‏‎
‎
اگر پاکستان در دستگيری ريگی نقشی بازی کرده باشد، برای امنيت منطقه پی‌آمدهای عميقی خواهد ‏داشت. مطمئناً، اسلام‌آباد انتظار «حسن نيت» متقابل ايران را در مواردی، مانند در نظر گرفتن منافع ‏پاکستان در افغانستان، خواهد داشت. از طرف ديگر، مقامات ايرانی اين را روشن کرده اند که تهران وامدار ‏هيچ‌کس، منجمله پاکستان، نيست.‏

تهران عميقاً نسبت به استراتژی ايالات متحده در افغانستان و نقش پاکستان در آن نگران است. در ارزيابی ‏تهران، استراتژی ايالات متحده هدف تحکيم حضور بلندمدت ناتو در افغانستان و آسيای مرکزی را دنبال ‏می‌کند. همان‌طور، روابط رشديابندۀ پاکستان با ناتو به عنوان «ستون» ناتو در جنوب آسيا از ديد ايران پنهان ‏نمانده است. انکار نمی‌شود که روابط ناتو- پاکستان به سرعت ماهيت استراتژيک به خود می‌گيرد و از ‏الزامات آنی همکاری عملی در افغانستان فراتر رفته اند.‏‎

تهران به همان اندازه نسبت به استراتژی درازمدت ايالات متحده برای مبدل شدن به «داور» يا حَکَم امنيت ‏آسيا، با شرکت قدرت‌های اصلی همسايه افغانستان- ايران، هند، روسيه و چين- از طريق بهره‌برداری از ‏تضادهای موجود در منطقه، نگران است.‏‎
‎
در نتيجه، تهران يک سياست دوسويه را پيرامون محور جندالله- پاکستان دنبال خواهد کرد. از يک طرف، مايل ‏خواهد بود پاکستان را در تمام سطوح موجود به همکاری در سرکوب فعاليت‌های عناصر تروريستی که از ‏خاک پاکستان عمل می‌کنند، متقاعد نمايد. اما، تهران آنقدر ساده‌لوح نيست که تصور کند تروريست‌های ‏جندالله «بازيگران غيردولتی» مستقر در پاکستان و افغانستان هستند که دستگاه امنيتی اسلام‌آباد هيچ ‏کنترلی بر آن‌ها ندارد.‏

تهران ترجيح خواهد داد اين جنبه حساس را برجسته نکند و در عوض اطلاعات و ارتش پاکستان را به ‏همکاری در مقابله با تروريسمی که از خاک پاکستان ايران را هدف گرفته است، متقاعد و راضی خواهد ‏کرد.‏

جريان ريگی پيچيدگی روابط ايران- پاکستان را در مبارزه عليه تروريسم نشان می‌دهد. حرف آخر اين است ‏که منافع ايران در افغانستان به مراتب بنيادی‌تر از آن است که تحت هر شرايطی بر سر آن‌ها معامله شود.‏‎
‎

http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/LB26Ak01.html

نگاه کنيد به «حمله آمريکا به ايران از طريق گروه تروريستی جندالله»:‏
http://www.edalat.org/sys/content/view/3803/47/