|
 شورای جهانی صلح یک جنبش بینالمللی دمکراتیک، مستقل، غیرمتعهد و ضد امپریالیستی است که در سال ۵۰-۱۹۴۹ تشکیل شده و فکر میکنم در حال حاضر بزرگترین ساختار بینالمللی صلح باشد، چون جنبشها، سازمانها و تشکلهای بیش از یکصد کشور جهان عضو این شورا هستند و به عنوان بخش لاینفک جنبش جهانی صلح در هماهنگی با سایر جنبشهای ملی و بینالمللی در این زمینه عمل میکند.
سایت بدیل مصاحبه گران: سعید کیوان, علی اخوان مصاحبه با دکتر ناصر زرافشان پیرامون حضورش در “شورای جهانی صلح” در کاراکاس شورای جهانی صلح امسال همایش جهانی خود را از هشتم تا چهاردهم آوریل در کاراکاس پایتخت ونزوئلا برگزار کرد. شاید لازم باشد برای کسانی که این تشکل را نمیشناسند، ابتدا توضیح مختصری دربارهی خود شورای جهانی صلح بدهیم. - لطفا شورای جهانی صلح را به طور مختصر معرفی بفرمایید. شورای جهانی صلح یک جنبش بینالمللی دمکراتیک، مستقل، غیرمتعهد و ضد امپریالیستی است که در سال ۵۰-۱۹۴۹ تشکیل شده و فکر میکنم در حال حاضر بزرگترین ساختار بینالمللی صلح باشد، چون جنبشها، سازمانها و تشکلهای بیش از یکصد کشور جهان عضو این شورا هستند و به عنوان بخش لاینفک جنبش جهانی صلح در هماهنگی با سایر جنبشهای ملی و بینالمللی در این زمینه عمل میکند. اهداف این شورا مبارزه برای تامین و تداوم صلح، خلع سلاح و امنیت بینالمللی، دفاع از استقلال ملی کشورها و عدالت اقتصادی و اجتماعی و توسعه، حفاظت از محیط زیست، حقوق بشر و میراث فرهنگی ملتها و کشورها است و از منشور ملل متحد، اعلامیهی جهانی حقوق بشر، اصول جنبش عدم تعهد الهام میگیرد و به عنوان سازمان غیردولتی عضو ملل متحد، با یونسکو، کنفرانس توسعه و تجارت ملل متحد، یونیدو، سازمان بینالمللی کار (آی. ال. او.) و سایر کارگزاریهای تخصصی کمیتههای ویژه و ارکان دیگر ملل متحد و بهعلاوه با جنبش عدم تعهد، اتحادیهی آفریقا، اتحادیهی عرب و سایر تشکلهای بینالمللی همکاری میکند، و بنابراین تلاش برای از میان بردن سلاحهای هستهای، شیمیایی و بیولوژیک و کاهش سلاحهای متعارفی، برچیدن پایگاههای نظامی فدرتها در کشورهای دیگران، تخلیه و عقبنشینی نیروهای نظامی بیگانه از خاک دیگران، توسعهی اجتماعی و اقتصادی، ایجاد یک نظم اقتصادی بینالمللی تازه و عادلانه، پیدا کردن یک راه حل عادلانه برای مسئلهی بدهیهای خارجی کشورهای جهان سوم، به رسمیت شناخته شدن آزادی انتخاب ملتها، حل و فصل برخوردهای منطقهای بر اساس احترام به حق مردم و ملتها در تعیین سرنوشت خودشان عمدهی زمینههای کار و فعالیت این شورا را تشکیل میدهد.
دو اصل عملی بر شیوهی کار و فعالیت و ساختارهای این شورا حاکم و تعیینکننده است: یکی اینکه حل مسائل امنیتی جهان از بالا و به وسیلهی قدرتهایی که خودشان ایجادکنندهی این مسائلاند، امکانپذیر نیست و گسترش جنبشهای مردمی و ارتقاء سطح آگاهی عمومی و مبارزه از پایین هم ضروری است و بنابراین از لحاظ عملی در لحظهی حاضر یکی از مسائل حاد و مورد بحث برای شورا این است که چگونه میتوان نارضایتی رو به رشد مردم جهان از نظام مسلط بر عرصهی بینالمللی را به مقاومت دستهجمعی و عمل سازمانیافته تبدیل کرد. دومین اصل این است که این اهداف باید با مشارکت برابر زنان و مردان دنبال شود و در انتخاب روشهای فعالیت و ساختارها و ترکیب آنها، این اصل را باید مورد توجه قرار داد.
برای به دست آوردن شناخت روشنتری از این شورا، شاید اشاره بعضی فعالیتهای مشخص و عملی آن، مثل اعتراضاتی که برای آزادی نلسون ماندلا از رابینز آیلند و خاتمه دادن به نظام توحشآمیز آپارتاید در آفریقای جنوبی راه انداخت، و فشار بر ایالات متحده و آفریقای جنوبی در دوران آپارتاید برای اینکه کمک به ضد انقلابیون، که به دنبال سرنگونی حکومتهای مشروع آنگولا و موزامبیک بودند، را متوقف کنند، سازماندهی تظاهرات و تجمعهای اعتراضی بسیار در مخالفت با مداخلههای ایالات متحده در السالوادور، نیکاراگوئه و کلمبیا و حمله به گرانادا و پاناما، تلاش برای عملی ساختن یک راه حل عادلانه مبتنی بر وجود دو کشور در حال ستیز اسرائیل و فلسطین، اتخاذ موضع محکم در مخالفت با بمباران یوگوسلاوی به وسیلهی ناتو و سازماندهی اعتراضات گستردهی مردمی علی این تجاوزها، مخالفت با هر دو جنگ خلیج فارس و جنگ در افغانستان و دعوت به پایان دادن به اشغال عراق و اعلام همدردی و همبستگی با مردمی که در برابر اشغال بیگانه و حق تعیین آیندهی خود مقاومت میکنند، محکوم کردن شدید محاصرهی اقتصادی (blockade) علیه کوبا و درخواست به پایان بخشیدن به مداخلههای ایالات متحده در امور داخلی این کشور، مخالفت قاطع در جریان کودتای ۲۰۰۲ در ونزوئلا و اصرار بر این که دولت ایالات متحده و دیگر امپریالیستها اقدامات خود برای سرنگونی دولت مشروع و قانونی هوگو چاوز در ونزوئلا را متوقف سازند.
- امسال در این شورا چه خبر هایی بود؟ امسال همایش این شورا در کاراکاس برگزار شد و در فاصلهی روزهای هفتم تا چهاردهم آوریل کاراکاس میزبان دهها هیئت نمایندگی از احزاب، سازمانها و جنبشهای اجتماعی عضو شورای جهانی صلح که در سطوح بینالمللی، منطقهای و ملی فعالیت میکنند و نیز میهمانان و شخصیتهای ویژه از میان روشنفکران، سیاستمداران، نویسندگان و فعالان اجتماعی و سیاسی بود که به عنوان میهمان به این همایش دعوت شدند. همراه با مجمع عمومی سازمانها و جنبشهای عضو شورای جهانی صلح که هیئتهای نمایندگی آنها در مجمع شرکت داشتهاند، این شورا یک کنفرانس جهانی صلح نیز برگزار کرد که در آن از بسیاری از شخصیتها و فعالان سیاسی و اجتماعی و روشنفکران و نمایندگان جنبشهای صلح، سازمانهای دانشجویی و جوانان، اتحادیههای صنفی، سازمانهای زنان و نظایر اینها که به عنوان میمهان به این همایش دعوت شده بودند، شرکت داشتند و البته از همهی جنبشهای مردمی و احزاب و سازمانهای خود ونزوئلا هم فعالان و مبارزینی در جلسات کنفرانس و بحثهای آزادی که در کنار آن تشکیل میشد شرکت داشتند. از ژاپن و فیلیپین در منتهاالیه شرقی جهان گرفته تا ایالات متحده و کانادا و آمریکای لاتین در منتهاالیه غربی آن، هیئتهای نمایندگی و میهمانانی در این نمایش شرکت داشتند. از کشورهای آسیایی مثل ژاپن و چین و هند و ویتنام و نپال، کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا مثل فلسطین، سوریه، اسرائیل و مصر، از روسیه و شرق اروپا و جمهوری چک و صربستان و یونان تا کشورهای اروپای غربی مثل آلمان، فرانسه، بلژیک و پرتقال و آفریقای سیاه مانند کنگو، نیجریه و آفریقای جنوبی در این شورا حضور داشتند و صد البته کشورهای آمریکای مرکزی و لاتین، کوبا، ونزوئلا، برزیل، آرژانتین، بولیوی، کلمبیا، نیکاراگوئه، پرو و پاراگوئه و دیگران حضور گسترده و پرشوری داشتند. از ایران من به عنوان میهمان به این همایش دعوت شده بودم و آقای جمشید احمدی نیز از لندن به عنوان نمایندهی کمیتهی دفاع از حقوق مردم ایران (Codir) در این همایش شرکت داشت.
دو روز اول صرف رسیدگی به امور داخلی خود شورای جهانی صلح شد. گزارش دبیر کل شورا و اعضا، گزارشهای هماهنگکنندههای منطقهای، گزارشهای مالی، جلسات منطقهای شورا و انتخابات کمیتهی اجرایی جدید و تنظیم اعلامیه و قطعنامهی نهایی شورا و نظایر آنها که البته این موارد بیشتر به اعضای شورا و هیئتهای نمایندگی آنها مربوط میشد و ما به عنوان ناظر و میهمان شنیدیم و از آنها آموختیم. پس از مجمع عمومی، جلسات کنفرانس جهانی صلح برگزار شد.
- چه مباحث و مسائلی در کنفرانس مورد بحث قرار گرفت؟ بحثها و گفتگوهای کنفرانس در چهار پانل و عمدتا حول چهار محور صورت گرفت: ۱) واکنش جنبش صلح در برابر حالت تهاجمی و تجاوزگری هر روز بیشتر امپریالیسم و روشهای این جنبش در مقابله با جنگطلبی امپریالیسم بود که زیر این عنوان، میلیتاریزه کردن روابط بینالمللی، نظامی کردن مناطق مختلف جهان، هزینههای نظامی تحمیلی به ملتها و تاثیری که این هزینهها بر کاهش سهم آموزش و پرورش، بهداشت و خدمات درمانی، تغذیه و به طور کلی توسعهی اقتصادی و اجتماعی کشورها دارد، پایگاههای نظامی، پیمانهای نظامی مثل ناتو و ان. ان. دی.، بحث سلاحهای هستهای و دمکراتیزه کردن سازمان ملل متحد مورد بحث قرار گرفت.
2) مبارزهی مردم جهان علیه جنگ و اشغال نظامی سرزمینهایشان بود که دفاع از حاکمیت ملی و مبارزه علیه مداخلهها و تهدیدهای خارجی و اشغال نظامی کشورهای دیگر در آن مورد بحث بود که مصداقهای مشخصاش مسائل بالکان،عراق، افغانستان، فلسطین و مناطق دیگر است.
۳) در پانل سوم بحث دفاع از حقوق مردم در زمینهی کار و اشتغال، آموزش، حقوق مدنی و آزادیهای دمکراتیک، حقوق اجتماعی و صنفی، مسائل کارگری، دانشجویی، مسائل زنان و نظایر اینها مورد بحث بود.
۴) مبارزه علیه نوع جدید استثمار یعنی الگوی نو استعماری آن برای تامین توسعهی عادلانه و برابر، مبارزه در راه عدالت اجتماعی و برابری و علیه هر گونه استعمار نو و سلطهی امپریالیستی. این استعمار نو به طور اخص در آمریکای لاتین و برای مردم و جنبشهای این قاره مضمون و معنای خاص و مشخصی دارد. آنها سلطهی ایالات متحده را طی صد و پنجاه سال گذشته، پس از دوران استعمار اسپانیا و پرتقال، نمونهی سلطهی استعمار نو میدانند که در این صد ساله آمریکای لاتین را غارت و تحقیر و سرکوب کرده و همواره با ترور رهبران و قتل عام اهالی، تحمیل حکومتهای نظامی دستنشانده و کشتار و توطئه و کودتا، مردم آمریکای لاتین را سرکوب کرد و بنابراین به طور مشخصتر بحثاش دکترین مونرو و پانآمریکانیسم شروع میشود که به عنوان ابزار و توجیه این سلطه و سرکوب نو استعماری مورد استفاده قرار گرفت و در ادامه خود طبعاً به دورهی پس از جنگ و صندوق بینالمللی پول و مانورها و سیاستهای پولی این دستگاه و آثار مخرباش بر زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم این قاره و بانک جهانی و عملکردش میرسد و علاوه بر اینها مسائل محیط زیست، فقر، فرهنگ، بنیادگرایی مذهبی و مسائل از این قبیل را شامل میشود. اما به طور طبیعی تکیهی اصلی در بحثها بر صلح پایدار، مفهوم و مضمون واقعی و شرایط اقتصادی و اجتماعی لازم برای تامین این صلح پایدار و راههای مقابله با تهدیدی است که سلاحهای هستهای و انواع دیگر سلاحهای کشتار جمعی متوجه بشر کرده، به خصوص در این لحظهی تاریخی که به دلیل بحرانی بودن شرایط امپریالیسم تمایل آن را به جنگافروزی تشدید میکند. از دههی هفتاد به بعد ما شاهد تشدید گرایش جنگافروزانه و تجاوزات امپریالیستی و گسترش سلطهی امپریالیستها به همهی جهان از طریق نظامی و جنگ بودهایم.
*. این گفتار بخش اول از مصاحبه با دکتر ناصر زرافشان پیرامون شورای جهانی صلح بود، در آینده بخش دوم آن نیز انجام خواهد شد. |
