علت اصلی افزایش بهای مواد غذایی رشد تقاضا از سوی بازارهای هند و چین و یا افزایش بهای نفت خام نیست، علت اصلی این است که مواد غذایی به یکی از زمینه‌های سوداگری بازار تبدیل شده است.

تارنگاشت عدالت

مطلب دريافتی

کیراز ژانیکه
منبع: venezuelanalysis.com
برگردان: آ. روشنايی
هفتم ژوئن ۲۰۰۸

کاراکاس، ششم ژوئن ۲۰۰۸– ونزوئلا به همراه آرژانتین، کوبا، اکوادور، نیکاراگوئه و بولیوی بیانیۀ پایانی نشست سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در رم را مورد انتقاد قرار داد و اعلام نمود که این سند در شناسایی علل واقعی افزایش قیمت مواد غذایی نظیر يارانه‌های کشاورزی و سیاست‌های تجاری نابرابر تحمیل شده از سوی کشورهای پیشرفته، ناموفق بوده است.
بیانیه نشست مبلغ ۶٫۵ میلیارد دلار را برای تقویت تولیدات کشاورزی در کشورهای در حال توسعه التزام نموده و متعهد شده است، که: «شمار مردم گرفتار سوءتغذیه را حداکثر تا سال ۲۰۱۵ به نصف تقلیل دهد.»
اما ملت‌های آمریکای لاتین به فقدان اقدامات عملی در سند و غفلت آن از پرداختن به ضرورت قطع يارانه‌ها و تعرفه‌های گمرکی در کشورهای پیشرفته اعتراض نمودند.
دولت آرژانتین که اولین دولتی بود که بیانیه را مورد انتقاد قرار داد، در بیانیه‌ای اعلام نمود: «مداوای مناسب نمی‌تواند نتیجه تشخیص نادرست باشد... آرژانتین ناخشنودی خود را به طور رسمی با این نوشته ثبت نمود که: چگونه می‌توان به مسأله امنیت غذایی پرداخت، در حالی که در سند (حتا) یک ارجاع که از اصطلاح "يارانه‌های کشاورزی" استفاده نموده باشد، مشاهده نمی‌شود.»
بیانیه می‌افزاید: «تولیدات وسیع و يارانه‌های صادراتی و کاربرد بیش از حد موانع تجاری، به‌علاوه شرایط تحمیل شده توسط سازمان‌های مالی بین‌المللی بر کشورهای در حال توسعه، از علل اصلی چرایی عدم ارسال پیام‌های درست و بنابراین باقی ماندن کشاورزان کشورهای فقیر بر تعهداتشان نسبت به تولیدات کشاورزی است.»
سفیر ونزوئلا در فائو، گلادیس اوربانژا دوران، با اعتراض به سند اظهار داشت که این (سند) فاقد «جوهرۀ انساندوستی حقیقی» است و می‌کوشد تا گرسنگی جهانی را به صورت یک بحران صرفاً موقعیتی معرفی کند، در حالی که این امر در واقع منعکس کننده یک مشکل ساختاری مرتبط با نظام سرمایه‌داری و شیوۀ تولید و مصرف آن است.
اوربانژا در بحث دیروز استدلال نمود که بحران کنونی غذا «بزرگ‌ترین نمود عجز و ناتوانی تاریخی مدل سرمایه‌داری است.»
اوربانژا موضع هیأت نمایندگی ایالات متحده را که ادعا نموده بود علت بحران فعلی غذا افزایش سریع تقاضا از سوی هند و چین است، رد نمود.
او در مقابل گفت: «علت اصلی افزایش بهای مواد غذایی رشد تقاضا از سوی بازارهای هند و چین و یا افزایش بهای نفت خام نیست، علت اصلی این است که مواد غذایی به یکی از زمینه‌های سوداگری بازار تبدیل شده است.»
اوربانژا گفت عوامل کلیدی تضعیف اقتصادهای محلی در کشورهای در حال توسعه پیمان‌های تجارت آزاد و غرق شدن بازارها به وسیله تولیدات ایالات متحده است.
برطبق گفته ژاک دیوف، مدیرکل فائو، سالانه بین ۱۱ تا ۱٢ میلیارد دلار صرف سوبسیدهای کشاورزی و سیاست‌های محدود کنندۀ گمرکی می‌شود.
هیأت نمایندگی ونزوئلا نگران آن است که در نبود «تعهدات روشن»، بیانیه پایانی به یک «عقب‌نشینی مهم» تبدیل گردد.
اوربانژا در پایان گفت: «ما فرصتی را برای برداشتن یک گام استوار و روشن در مقابله با تازیانه گرسنگی از دست دادیم.»
از آغاز سال ۲۰۰۷، قیمت مواد غذایی در جهان ۶۰ درصد افزایش یافته و این امر موجب بروز آشوب‌هایی در بیش از ۳۰ کشور از جمله کامرون، هائیتی و مصر در ارتباط با مواد غذایی وارداتی شده است. 
سوخت‌های گیاهی یکی دیگر از موضوعات کلیدی مورد بحث در نشست بود. سوخت‌های گیاهی توسط ایالات متحده به عنوان جایگزین سوخت‌های فسیلی ترویج می‌شود؛ اما دیگران معتقدند که تولید سوخت گیاهی علاوه بر تخریب محیط زیست، حجم وسیعی از زمین و منابع را از عرصه تولید محصولات غذایی خارج نموده و بحران غذایی را تشدید خواهد کرد.
بیانیه صرفاً اعلام نموده که سوخت‌های گیاهی «هم چالش‌ها و هم فرصت‌هایی» را معرفی می‌کند و خواهان تحقیق بیش‌تر شده است.
اورلاندو رکوئیجو، معاون وزارت سرمایه‌گذاری خارجی و همکاری اقتصادی کوبا، سیاست سوخت‌های گیاهی گمراه کننده ایالات متحده را مورد انتقاد قرار داد و گفت حاصل این امر «فقدان خواست سیاسی در کشورهای شمالی برای ترویج یک راه‌حل عادلانه و پایدار در قبال بحران جهانی غذا خواهد بود.»
هرچند کشورهای آمریکای لاتین مانع از تأيید سند پایانی نشدند، انتقادات و مخالفت‌هایشان را به صورت یک الحاقیۀ مجزا ارايه نمودند.
نیکلاس مادرو، وزیر امور خارجه ونزوئلا، دیروز در بیانیه‌ای دیگر گفت: «پاسخ‌های واقعی برای کسب نتایج واقعی در کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت» ضروری بودند.
او ادامه داد: «در مواجهه با بحران بین‌المللی غذا ... دولت بولیواری پرزیدنت هوگو چاوز با پروژه‌های مشخص هم در داخل کشور و هم در چارچوب جایگزین‌های بولیواری برای کشورهای آمریکایی (یک پیمان تجاری عادلانه که توسط ونزوئلا و به عنوان جایگزین توافق‌نامۀ تجارت آزاد کشورهای آمریکایی با پشتیبانی ایالات متحده) پیش رفته است.»
دولت ونزوئلا به منظور کاهش تأثیر بحران جهانی غذا در داخل کشور تلاش‌هایی از طریق زنجیرۀ غذایی برخوردار از يارانه‌های دولتی، مرکال^۱، و پدوال – یک شرکت دولتی توزیع مواد غذایی- انجام داده و دو ماه پیش نیز یک معاهده امنیت غذایی با ملت‌های عضو آلبا امضا نموده است.
مادرو اطمینان داد که ونزوئلا پیشنهادهای واقعی بیش‌تری در نشست‌های چندجانبۀ آتی، از جمله نشست بعدی پتروکاریبه و نشست کشاورزی- غذا که بزودی در ونزوئلا برگزار می شود، ارايه خواهد کرد.
او گفت: «مجموعۀ این پیشنهادها پاسخی خواهد بود به بحران کشاورزی و غذایی از منظر یک مدل پیشرفته همبستگی اجتماعی که محدودیت‌های نظام بین‌المللی سرمایه‌داری در عرصه تولید و مصرف را، که موجب سوق انسانیت به بزرگ‌ترین بحران شناخته شدۀ غذایی است، برطرف می‌سازد.

۱- مأموریت بولیواری است که در ونزوئلا و زیر نظر دولت هوگو چاوز در آوریل ۲۰۰۳ و به صورت فروشگاه‌های عرضه خواروبار با سوبسید دولتی راه‌اندازی شد. در حال حاضر حدود ۱۱٫۳۶ میلیون ونزوئلایی از برنامه‌های غذایی مرکال منتفع می‌شوند